Kishkindha Kanda Sarga 57 – kiṣkindhākāṇḍa saptapañcāśaḥ sargaḥ
|| jaṭāyurdiṣṭakathanam ||
tattu śrutvā tadā vākyamaṅgadasya mukhōdgatam |
abravīdvacanaṁ gr̥dhrastīkṣṇatuṇḍō mahāsvanaḥ || 1 ||
kō:’yaṁ girā ghōṣayati prāṇaiḥ priyatamasya mē |
jaṭāyuṣō vadhaṁ bhrātuḥ kampayanniva mē manaḥ || 2 ||
kathamāsījjanasthānē yuddhaṁ rākṣasagr̥dhrayōḥ |
nāmadhēyamidaṁ bhrātuścirasyādya mayā śrutam || 3 ||
icchēyaṁ giridurgācca bhavadbhiravatāritum |
yavīyasō guṇajñasya ślāghanīyasya vikramaiḥ || 4 ||
atidīrghasya kālasya tuṣṭō:’smi parikīrtanāt |
tadicchēyamahaṁ śrōtuṁ vināśaṁ vānararṣabhāḥ || 5 ||
bhrāturjaṭāyuṣastasya janasthānanivāsinaḥ |
tasyaiva ca mama bhrātuḥ sakhā daśarathaḥ katham || 6 ||
yasya rāmaḥ priyaḥ putrō jyēṣṭhō gurujanapriyaḥ |
sūryāṁśudagdhapakṣatvānna śaknōmyupasarpitum || 7 ||
icchēyaṁ parvatādasmādavatartumarindamāḥ |
śōkādbhraṣṭasvaramapi śrutvā tē hariyūthapāḥ || 8 ||
śraddadhurnaiva tadvākyaṁ karmaṇā tasya śaṅkitāḥ |
tē prāyamupaviṣṭāstu dr̥ṣṭvā gr̥dhraṁ plavaṅgamāḥ || 9 ||
cakrurbuddhiṁ tadā raudrāṁ sarvānnō bhakṣayiṣyati |
sarvathā prāyamāsīnānyadi nō bhakṣayiṣyati || 10 ||
kr̥takr̥tyā bhaviṣyāmaḥ kṣipraṁ siddhimitō gatāḥ |
ētāṁ buddhiṁ tataścakruḥ sarvē tē vānararṣabhāḥ || 11 ||
avatārya girēḥ śr̥ṅgādgr̥dhramāhāṅgadastadā |
babhūvarkṣarajā nāma vānarēndraḥ pratāpavān || 12 ||
mamāryaḥ pārthivaḥ pakṣin dhārmikastasya cātmajau |
sugrīvaścaiva vālī ca putrāvōghabalāvubhau || 13 ||
lōkē viśrutakarmā:’bhūdrājā vālī pitā mama |
rājā kr̥tsnasya jagata ikṣvākūṇāṁ mahārathaḥ || 14 ||
rāmō dāśarathiḥ śrīmān praviṣṭō daṇḍakāvanam |
lakṣmaṇēna saha bhrātrā vaidēhyā cāpi bhāryayā || 15 ||
piturnidēśaniratō dharmyaṁ panthānamāśritaḥ |
tasya bhāryā janasthānādrāvaṇēna hr̥tā balāt || 16 ||
rāmasya tu piturmitraṁ jaṭāyurnāma gr̥dhrarāṭ |
dadarśa sītāṁ vaidēhīṁ hriyamāṇāṁ vihāyasā || 17 ||
rāvaṇaṁ virathaṁ kr̥tvā sthāpayitvā ca maithilīm |
pariśrāntaśca vr̥ddhaśca rāvaṇēna hatō raṇē || 18 ||
ēvaṁ gr̥dhrō hatastēna rāvaṇēna balīyasā |
saṁskr̥taścāpi rāmēṇa gataśca gatimuttamām || 19 ||
tatō mama pitr̥vyēṇa sugrīvēṇa mahātmanā |
cakāra rāghavaḥ sakhyaṁ sō:’vadhītpitaraṁ mama || 20 ||
mama pitrā viruddhō hi sugrīvaḥ sacivaiḥ saha |
nihatya vālinaṁ rāmastatastamabhiṣēcayat || 21 ||
sa rājyē sthāpitastēna sugrīvō vānarādhipaḥ |
rājā vānaramukhyānāṁ yēna prasthāpitā vayam || 22 ||
ēvaṁ rāmaprayuktastu mārgamāṇāstatastataḥ |
vaidēhīṁ nādhigacchāmō rātrau sūryaprabhāmiva || 23 ||
tē vayaṁ daṇḍakāraṇyaṁ vicitya susamāhitāḥ |
ajñānāttu praviṣṭāḥ sma dharaṇyā vivr̥taṁ bilam || 24 ||
mayasya māyāvihitaṁ tadbilaṁ ca vicinvatām |
vyatītastatra nō māsō yō rājñā samayaḥ kr̥taḥ || 25 ||
tē vayaṁ kapirājasya sarvē vacanakāriṇaḥ |
kr̥tāṁ saṁsthāmatikrāntā bhayātprāyamupāsmahē || 26 ||
kruddhē tasmiṁstu kākutsthē sugrīvē ca salakṣmaṇē |
gatānāmapi sarvēṣāṁ tatra nō nāsti jīvitam || 27 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē saptapañcāśaḥ sargaḥ || 57 ||
